بهانه جويىu200fها و برخى خصلتu200fهاى نكوهيده نفاقگرايان نگرشى بر واژهu200f های 46-48 سوره توبه : عدة: بمعناي آلت و ابزار كار است. انبعاث: بشتاب رفتن در كاري. و گويند: فلان «ينبعث في الحاجة» يعني نفوذي در كار ندارد. تثبيط: باز داشتن و جلوگيري از كار. ((اين آيه عطف است به جمله سابق كه مى فرمايد: « و ...

بهانه جويىu200fها براى فريب خود و ديگران نگرشى بر واژهu200f های 49-50 سوره توبه : شأن نزول در شأن نزول و داستان فرود چهارمين آيه مورد بحث، از «ابن عباس و «مجاهد» آوردهu200fاند كه: اين آيه شريفه به هنگام انگيزش مردم براى حركت به سوى تبوك به وسيله پيامبر، بر قلب پاك آن حضرت فرود آمد؛ چراكه آن بزرگوار ...

گروه حقu200fگرا و عدالتu200fخواه نگرشى بر واژهu200f های آیات 159-160 سوره اعراف : سبط: ((كلمه « سبط« در لغت به معناى پسر زاده و يا دختر زاده است ، و جمع آن « اسباط« مى آيد، و ليكن در بنى اسرائيل به معناى قوم خاصى بوده ، سبط در اصطلاح ايشان به منزله قبيله در نزد عرب است ، از ابن حاجب نقل شده كه گفته ...

نگرشى بر واژهu200f های آیات 161-162 سوره اعراف : حطّة: اين واژه در اصل به مفهوم ريزش چيزى از بالاست، و در آيه شريفه عبارت از شعار وگفتار بنى اسرائيل به هنگام ورود به بيت المقدس است و منظور از آن، اين است كه: بار خدايا خواسته ما اين است كه گناهان ما را فروريزى وباران عفو و رحمت خود را بر ما ببارانى. ...

هشدار از خود فريبى نگرشى بر واژهu200f های آیات 163 سوره اعراف : حيتان: ماهيان دريا، اين واژه جمع «حوت» است. (حيتان) ، جمع الحوت، اسم جامد ذات وزنه فعل بضمّ فسكون،وفي (حيتان) إعلال قلبت الواو ياء لسكونها وانكسار ما قبلها وأصله حوتان بكسر فسكون، وزنه فعلان بكسر الفاء. يعدون: تجاوز مىu200fنمودند. مضارع...

فرجام سياه ستم و تجاوز نگرشى بر واژهu200f های آیات 164-166 سوره اعراف : معذرة: پوزش خواهى. بئيس: دشوار، سخت. عتوّ: سركشى و سرپيچى از مقررات و دست يازيدن به گناهان. خاسىu200fء: رانده شده و مطرود. در ادامه آيات در اين مورد مىu200fافزايد: وَإِذْ قَالَتْ أُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا اللَّهُ ...

پراكندگى يهود نگرشى بر واژهu200f های آیات 167-168 سوره اعراف : اعراب: وَ مِنْهُمْ دُونَ ذلِكَ: كلمه «دون» در محل رفع و مبتداست. لكن منصوب است. مثل اينكه «بين» در «لَقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمْ» منصوب و فاعل و «يوم» در «يَوْمَ الْقِيامَةِ يَفْصِلُ بَيْنَكُمْ» مبتدا و فاعل است. ممكن است گفته شود: مبتدا ...

دنيا پرستى يهود نگرشى بر واژهu200f های آیات 169-170 سوره اعراف : خَلْفٌ: قرني كه بدنبال قرني ديگر آيد و چيزي كه بجاي چيزي ديگر نصيب انسان شود. اين چيز ممكن است بد. و ممكن است خوب باشد. هر گاه اين كلمه بفتح لام استعمال شود، بيشتر معناي عوض و جانشين خوب ميدهد. عَرَضٌ: چيزي كه عارض شود. به پديده نا پاي...

پيمان فطرت و خرد نگرشى بر واژهu200f های آیات 172-174 سوره اعراف : ((«ذرية» چنانكه دانشمندان لغت گفته اند در اصل به معنى «فرزندان كوچك و كم سن و سال» است ، ولى غالبا به همه فرزندان گفته مى شود، گاهى به معنى مفرد و گاهى به معنى جمع استعمال مى گردد اما در اصل معنى جمعى دارد. درباره ريشه اصلى اين لغت اح...

پيامبر آزادىu200fبخش نگرشى بر واژهu200f های آیات 157 سوره اعراف : ((كلمهu200fى «اِصر»، در اصل به معناى نگهدارى و محبوس كردن است و به هر كار و تكليف سخت و دشوار كه انسان را از فعّاليّت باز دارد گفته مىu200fشود، چنانكه به عهد و پيمان و كيفر نيز گفته شده است. تفسیر نور)) ((راغب در مفردات گفته است : « ا...

رسالت و دعوت جهان شمول وجاودانه نگرشى بر واژهu200f های آیات 158 سوره اعراف : اعراب جميعاً: حال از «كم» عامل آن معناي فعلي است كه از «رَسُولُ اللَّهِ» استفاده ميشود. لكن حال در اينجا نميتواند از حرف جر مقدم شود. ((دعوت جهانى پيامبر در حديثى از امام مجتبى چنين مى خوانيم : عده اى از يهود نزد پيامبر (صل

دستاورد پرستشu200fهاى ذلّتu200fبار نگرشى بر واژهu200f های آیات 152-154 سوره اعراف : نول: فرا رسيدن. سكوت: سكون و آرامش. سكوت خشم، معناي مجازي است. در عين حال هم متضمن معناي خاموش شدن شعله غضب است و هم به معناي خموشي از تكلم. ((كلمه « رهبه » به معناى ترسى است كه تواءم با احتياط باشد .المیزان)) اعراب:...

همراهان موسى در كوه طور نگرشى بر واژهu200f های آیات 155-156 سوره اعراف : اختيار: برگزيدن چيز خوب. ايثار نيز بهمين معني است. فتنة: كشف و آزمايش اعراب و اختار موسي قومه: تقدير آن «من قومه» است كه حرف جر، بخاطر دلالت فعل بر آن، حذف شده است.(( تقدير آيه « و اختار موسى من قومه « است ، يعنى موسى از قوم خو...

پيمان شكنى و حق ستيزى نگرشى بر واژهu200f های آیات 134-136 سوره اعراف : رجز: در اصل دوري از حق. مثل «و الرجز فاهجر» (المدثر 5: از عبادت بت دوري كن) عذاب هم رجز است، زيرا كيفر دوري از حق است. «رجز» لرزش پاي شتر، بطوري كه نتواند بخوبي راه برود. نوعي از شعر را هم بمناسبت اين كه همراه تحرك و لرزش ادا ميش...

فرجام بيداد گرى و خود كامگى نگرشى بر واژهu200f های آیات 137 سوره اعراف : يعرشون: ابو عبيده گويد: يعني بنا ميكنند. «عرش مكه» يعني بناي مكه، بر افراشته مىu200fدارند و بنياد مىu200fكنند. اعراب: مَشارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا: ممكن است مفعول «اورثنا» يا مفعول فيه باشد. برخي گويند: مفعول فيه براي «يست...

غرور و انحراف پس از نجات و پيروزى نگرشى بر واژهu200f های آیات 138-139 سوره اعراف : مجاوزة: خارج ساختن از حدّ و گذراندن از مرز. بحر: اين واژه در اصل به مفهوم گشايش و گستردگى است و به همين تناسب به شترى كه گوش آن را بشكافند «بحيره» مىu200fگويند؛ چراكه ميان دو قطعه از گوشش جدايى افتاده است، امّا در آيه...

آن روزهاى تلخ را به ياد بياوريد! نگرشى بر واژهu200f های آیات 141-140 سوره اعراف : ابغي: داراي دو مفعول است: «كم و الها» و «غير» حال است. ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج10، ص: 37 موسى پس از نكوهش تقاضاى نا بخردانه و رفتار زشت بت پرستان به قوم خود گفت: قَالَ أَغَيْرَ اللَّهِ أَبْغِيكُمْ إِلَهًا م...

آن چهل شب تاريخى و تاريخ ساز نگرشى بر واژهu200f های آیات 142 سوره اعراف : ميقات: به مفهوم زمان يا مكانى است كه براى كارى مقرّر و معلوم شده است، و تفاوت اين واژه با واژه «وقت» اين است كه واژه دوّم به مفهوم فرمانى است كه مقرّر شده و يا معلوم نشده است؛ به همين دليل به جايى كه براى احرام تعيين شده است «...

داستان ميقات نگرشى بر واژهu200f های آیات 143 سوره اعراف : تجلّى: اين واژه به مفهوم جلوه نمودن، ظهور كردن، آشكار شدن و پديدار گشتن است، خواه پديدار شدن همان حقيقت و يا نشانى كه بر آن واقعيت دلالت نمايد.(( كلمه « تجلى » كه در آخر اين آيه آمده است به معناى قبول جلاء و ظهور است ، و كلمه « دك » مصدر و به...

پرتوى از نعمتu200fهاى خدا به موسى نگرشى بر واژهu200f های آیات 144-145 سوره اعراف : لوح: صحيفهاي كه براي نوشتن مورد استفاده قرار گيرد. موعظة: بر حذر داشتن از كار زشت قرآن پس از داستان ميقات اينك در اين آيه شريفه به ترسيم پرتوى از نعمتu200fهاى خدا به موسى، پرداخته و پس از بيان آنها به او دستور سپاسگزا...